Stawki VAT w Polsce: 23%, 8%, 5% i 0%
Kiedy stosować stawkę podstawową, a kiedy obniżone, oraz różnica między stawką 0% a zwolnieniem.
Polski system VAT przewiduje stawkę podstawową 23% oraz stawki obniżone 8% i 5%, a także stawkę 0% i zwolnienia. Stawka 23% obowiązuje, o ile przepis nie przewiduje innej. Stawki obniżone obejmują określone kategorie towarów i usług wskazane w ustawie i załącznikach, m.in. 5% dotyczy podstawowych artykułów spożywczych i książek. Stawka 0% (np. eksport, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów) różni się od zwolnienia: przy 0% zachowujesz prawo do odliczenia VAT naliczonego, przy zwolnieniu — nie. Przed wystawieniem faktury sprawdź klasyfikację swoich towarów lub usług w przepisach.
- Stawka podstawowa 23% — dla towarów i usług, dla których nie przewidziano innej stawki.
- Stawki 8% i 5% — dla kategorii wskazanych w ustawie i załącznikach.
- Stawka 0% (eksport, WDT) zachowuje prawo do odliczenia; zwolnienie — nie.
- Na fakturze stawkę podaje się przy każdej pozycji.
Jak to działa
Domyślnie stosujesz stawkę podstawową 23%, chyba że dany towar lub usługa jest wymieniona w przepisach jako objęta stawką obniżoną, 0% lub zwolnieniem.
Stawkę 8% stosujesz w przypadkach wskazanych w ustawie i załącznikach; weryfikuj klasyfikację towaru lub usługi.
Stawkę 5% stosujesz dla kategorii wskazanych w ustawie, m.in. podstawowych artykułów spożywczych oraz książek.
Stawkę 0% stosujesz m.in. do eksportu towarów i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów po spełnieniu warunków dokumentacyjnych.
Odróżniasz stawkę 0% od zwolnienia. Przy zwolnieniu nie ma VAT na sprzedaży, ale co do zasady nie ma też prawa do odliczenia VAT naliczonego. Na fakturze wybierasz stawkę dla każdej pozycji, a program wylicza sumy.
Podstawa prawna
- Ustawa o podatku od towarów i usług — przepisy o stawkach podatku (art. 41).
- Załączniki do ustawy o VAT — wykazy towarów i usług objętych stawkami obniżonymi.
- Ustawa o podatku od towarów i usług — przepisy o zwolnieniach (m.in. art. 43).
Częste pytania
Jaka jest podstawowa stawka VAT w Polsce?
Podstawowa stawka VAT wynosi 23%. Stosuje się ją, jeśli przepisy nie przewidują stawki obniżonej, 0% lub zwolnienia.
Jakie produkty objęte są stawką 5%?
Stawka 5% obejmuje m.in. określone podstawowe artykuły spożywcze oraz książki i wybrane czasopisma. Dokładny zakres wynika z ustawy o VAT i jej załączników.
Czym różni się stawka 0% od zwolnienia z VAT?
Przy stawce 0% (np. eksport, WDT) zachowujesz prawo do odliczenia VAT naliczonego. Przy zwolnieniu nie masz VAT na sprzedaży, ale co do zasady tracisz prawo do odliczenia.
Czy 4invoices dobiera stawkę VAT do towaru?
Nie. 4invoices nie klasyfikuje towarów ani usług i nie wybiera stawki za Ciebie. Stawkę VAT wpisujesz samodzielnie przy każdej pozycji faktury, a program wylicza kwoty i pozwala pobrać fakturę jako PDF.
Co grozi za zastosowanie błędnej stawki VAT?
Zaniżenie stawki może skutkować dopłatą podatku z odsetkami. Zawyżenie rodzi problemy m.in. przy odliczeniu u nabywcy i wymaga korekty.