Συντελεστές ΦΠΑ στην Ελλάδα: 24%, 13% και 6%
Πότε εφαρμόζεται ο κανονικός και πότε οι μειωμένοι συντελεστές, και οι ειδικοί συντελεστές ορισμένων νησιών.
Ο ΦΠΑ στην Ελλάδα έχει τρεις συντελεστές: τον κανονικό 24%, τον μειωμένο 13% και τον υπερμειωμένο 6%. Ο κανονικός 24% εφαρμόζεται εξ ορισμού στα περισσότερα αγαθά και υπηρεσίες. Οι μειωμένοι συντελεστές αφορούν κατηγορίες που ορίζει ρητά ο Κώδικας ΦΠΑ — ο 13% σε τρόφιμα, εστίαση και ορισμένες υπηρεσίες, ο 6% σε φάρμακα, βιβλία και εφημερίδες. Επιπλέον, ορισμένα νησιά διατηρούν μειωμένους συντελεστές με ειδικό καθεστώς. Η επιλογή του σωστού συντελεστή δεν είναι τυπικότητα: η εφαρμογή χαμηλότερου από τον οφειλόμενο οδηγεί σε καταλογισμό φόρου με προσαυξήσεις.
- Κανονικός συντελεστής 24%: εξ ορισμού στα περισσότερα αγαθά και υπηρεσίες.
- Μειωμένος 13%: τρόφιμα, εστίαση και ορισμένες υπηρεσίες.
- Υπερμειωμένος 6%: φάρμακα, βιβλία, εφημερίδες.
- Ορισμένα νησιά διατηρούν μειωμένους συντελεστές με ειδικό καθεστώς.
Πώς λειτουργεί
Ξεκινάς από την παραδοχή ότι ισχύει ο κανονικός συντελεστής 24%, εκτός αν το αγαθό ή η υπηρεσία περιλαμβάνεται ρητά στα παραρτήματα μειωμένων συντελεστών του Κώδικα ΦΠΑ. Ο μειωμένος συντελεστής είναι εξαίρεση, όχι επιλογή.
Εφαρμόζεις τον μειωμένο 13% στις προβλεπόμενες περιπτώσεις: πολλά τρόφιμα, υπηρεσίες εστίασης και ορισμένες άλλες υπηρεσίες που ορίζει ο νόμος.
Εφαρμόζεις τον υπερμειωμένο 6% στα αγαθά πρώτης ανάγκης και πολιτιστικής σημασίας: φάρμακα, βιβλία, εφημερίδες και περιοδικά, μεταξύ άλλων.
Λαμβάνεις υπόψη τα ειδικά καθεστώτα νησιών. Ορισμένα νησιά διατηρούν μειωμένους συντελεστές· εφαρμόζονται βάσει κανόνων τόπου φορολόγησης της συναλλαγής.
Διακρίνεις τους συντελεστές από τις απαλλασσόμενες πράξεις (π.χ. ορισμένες ιατρικές, εκπαιδευτικές), που δεν φέρουν ΦΠΑ αλλά περιορίζουν την έκπτωση. Το παραστατικό αναγράφει τον συντελεστή ανά γραμμή και το σύνολο ΦΠΑ ανά συντελεστή.
Νομική βάση
- Κώδικας ΦΠΑ (Ν.2859/2000), άρθρο 21 και Παράρτημα III — συντελεστές.
- Διατάξεις για τους μειωμένους συντελεστές ορισμένων νησιών.
- Κώδικας ΦΠΑ, άρθρο 22 — απαλλασσόμενες πράξεις.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιος είναι ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ στην Ελλάδα;
Ο κανονικός συντελεστής είναι 24% και εφαρμόζεται εξ ορισμού στα περισσότερα αγαθά και υπηρεσίες που δεν περιλαμβάνονται ρητά στους μειωμένους συντελεστές. Αν μια συναλλαγή δεν εμπίπτει στον 13% ή τον 6%, ισχύει ο 24%.
Τι περιλαμβάνει ο συντελεστής 6%;
Ο υπερμειωμένος συντελεστής 6% αφορά αγαθά πρώτης ανάγκης και πολιτιστικής σημασίας, όπως φάρμακα, βιβλία, εφημερίδες και περιοδικά, σύμφωνα με το Παράρτημα του Κώδικα ΦΠΑ.
Τα νησιά έχουν διαφορετικό ΦΠΑ;
Ορισμένα νησιά διατηρούν μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ με ειδικό καθεστώς. Όταν η συναλλαγή φορολογείται σε αυτά τα νησιά, βάσει των κανόνων τόπου φορολόγησης, εφαρμόζονται οι μειωμένοι αυτοί συντελεστές.
Τι κινδυνεύω αν εφαρμόσω λάθος συντελεστή;
Η εφαρμογή χαμηλότερου συντελεστή από τον οφειλόμενο οδηγεί σε καταλογισμό της διαφοράς φόρου με προσαυξήσεις και πρόστιμα. Η εφαρμογή υψηλότερου διατηρεί τον φόρο αλλά μπορεί να δυσχεράνει την έκπτωση του πελάτη. Η σωστή κατάταξη ελέγχεται κατά περίπτωση.
Ο απαλλασσόμενος επαγγελματίας αναγράφει συντελεστή;
Όχι. Όποιος υπάγεται στο καθεστώς απαλλαγής δεν χρεώνει ΦΠΑ και αντί συντελεστή αναγράφει την ένδειξη απαλλαγής. Οι συντελεστές αφορούν όσους πράγματι χρεώνουν ΦΠΑ στις φορολογητέες πράξεις τους.