Thuế GTGT Việt Nam — 10%, 8%, 0%
Mức thuế GTGT nào áp dụng khi nào, đặc thù chính sách giảm 8% và cách mã hóa chính xác trong hóa đơn điện tử GDT.
Việt Nam áp dụng cơ cấu thuế GTGT (VAT) ba mức: chuẩn 10%, ưu đãi 5% (một số hàng hóa thiết yếu, dịch vụ y tế, giáo dục), và 0% (xuất khẩu). Để hỗ trợ phục hồi kinh tế sau Covid-19, Quốc hội ban hành các Nghị quyết tạm giảm thuế suất 10% xuống 8% cho phần lớn hàng hóa dịch vụ — gia hạn nhiều lần. Nghị quyết 174/2024/QH15 gia hạn chính sách giảm 8% đến hết 30/6/2025. Các doanh nghiệp phải mã hóa chính xác từng dòng hóa đơn theo mức thuế suất áp dụng tại thời điểm phát sinh.
- Chuẩn 10%: mặc định cho phần lớn hàng hóa và dịch vụ (mã hóa đơn 10).
- Ưu đãi 5%: thiết yếu (nước sạch, sách giáo khoa, thuốc, dịch vụ y tế).
- Xuất khẩu 0%: hàng xuất khẩu, dịch vụ cho nước ngoài đủ điều kiện.
- Giảm 8% theo NQ: áp dụng tạm thời thay cho 10% cho hầu hết mặt hàng.
Cách thực hiện
Xác định mức thuế suất chuẩn cho từng dòng hàng hóa/dịch vụ. Mức 10% mặc định cho phần lớn mặt hàng; mức 5% cho thiết yếu (xem Phụ lục III Nghị định 209/2013/NĐ-CP); mức 0% cho xuất khẩu có chứng từ.
Áp dụng chính sách giảm 8% theo Nghị quyết hiện hành. Lưu ý: chính sách giảm KHÔNG áp dụng cho viễn thông, công nghệ thông tin, tài chính ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, bất động sản, kim loại, sản phẩm khai khoáng (trừ than), hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Các ngành loại trừ vẫn giữ 10%.
Mã hóa từng dòng hóa đơn điện tử theo mức thuế suất áp dụng tại thời điểm phát sinh giao dịch. Hệ thống hoadondientu.gdt.gov.vn yêu cầu trường ThueSuat cụ thể (10, 8, 5, 0, hoặc 'KCT' cho không chịu thuế).
Đối với chính sách giảm 8%, ghi rõ trên hóa đơn: 'Đã giảm 2% thuế suất GTGT theo Nghị quyết [số]/QH15'. Đây là yêu cầu bắt buộc của Bộ Tài chính để phân biệt với mức chuẩn 10%.
Khai tổng hợp doanh thu theo từng mức thuế suất trên Mẫu 01/GTGT hàng tháng (trước ngày 20 tháng kế tiếp). GDT đối chiếu tự động với dữ liệu hóa đơn điện tử đã gửi — sai lệch sẽ kích hoạt cảnh báo.
Khung pháp lý
- Luật Thuế GTGT 13/2008/QH12 (sửa đổi).
- Nghị định 209/2013/NĐ-CP về thuế GTGT.
- Nghị quyết 174/2024/QH15 về giảm 8% (đến 30/6/2025).
- Thông tư 219/2013/TT-BTC hướng dẫn thuế GTGT.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào áp dụng 10% và khi nào 8%?
Mặc định 10% theo Luật Thuế GTGT. Mức 8% là chính sách giảm tạm thời theo Nghị quyết của Quốc hội cho phần lớn hàng hóa dịch vụ trong giai đoạn được quy định (hiện 1/7/2024 - 30/6/2025 theo NQ 174/2024). Một số ngành loại trừ (viễn thông, ngân hàng, bất động sản, hàng tiêu thụ đặc biệt) vẫn giữ 10%.
Hóa đơn đã lập 10% trong giai đoạn được giảm có sai không?
Có — nếu doanh nghiệp ghi 10% trong giai đoạn được giảm 8% cho mặt hàng thuộc diện được giảm, hóa đơn bị sai. Phải lập hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn thay thế theo Thông tư 78/2021. Người mua có thể không khấu trừ được phần thuế GTGT chênh lệch — gây thiệt hại cho cả hai bên.
Xuất khẩu 0% có cần chứng từ gì?
Có — Tờ khai hải quan xuất khẩu (mẫu HQ/2015/XK), hợp đồng xuất khẩu, hóa đơn thương mại (commercial invoice), B/L hoặc AWB, chứng từ thanh toán qua ngân hàng (LC, T/T). Thiếu bất kỳ chứng từ nào sẽ khiến GDT áp dụng thuế suất 10% và doanh nghiệp phải nộp bổ sung + lãi chậm.
Dịch vụ cho khách hàng nước ngoài có 0% không?
Tùy điều kiện. Dịch vụ cung cấp trực tiếp cho tổ chức/cá nhân nước ngoài và tiêu dùng ngoài Việt Nam được 0% (xuất khẩu dịch vụ) — VD: tư vấn cho khách EU, gia công phần mềm export. Dịch vụ tiêu dùng tại Việt Nam (du lịch, khách sạn cho khách nước ngoài đến VN) vẫn chịu 10%. Phải có hợp đồng + chứng từ thanh toán quốc tế.
Mức thuế suất 8% có vĩnh viễn không?
Không — đây là chính sách tạm thời. Quốc hội Việt Nam đã gia hạn nhiều lần (2022, 2023, 2024). Lần gần nhất NQ 174/2024 gia hạn đến 30/6/2025. Sau ngày này, nếu không có nghị quyết mới gia hạn, mức 10% sẽ trở lại. Doanh nghiệp cần theo dõi để cập nhật phần mềm hóa đơn kịp thời.