DPT dhe fiscalizimi elektronik në Shqipëri
Si Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve menaxhon sistemin e fiscalizimit elektronik për të gjithë tatimpaguesit TVSH në Shqipëri.
Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve (DPT) është institucioni qendror i administratës fiscale të Republikës së Shqipërisë, përgjegjës për TVSH, taksat e drejtpërdrejta dhe administrimin e fiscalizimit elektronik. Sistemi i fiscalizimit elektronik u prezantua me Ligjin nr. 87/2019, duke u bërë i detyrueshëm gradualisht nga 2021 për të gjithë tatimpaguesit TVSH përmes portalit fiscalizimi.fi.al. Shqipëria, si vend kandidat për anëtarësim në BE që nga 2014, është në proces të përshtatjes së sistemit fiscal me acquis-in europian, duke përfshirë standardin EN16931 dhe Peppol BIS Billing 3.0 për të ardhmen.
- DPT: institucioni qendror i administratës fiscale, me seli në Tiranë.
- Ligji 87/2019 për fiscalizimin elektronik: bazë ligjore për sistemin elektronik të faturimit.
- fiscalizimi.fi.al: portali zyrtar për regjistrimin dhe verifikimin e faturave elektronike.
- TVSH 20%: shkallë standarde, 6% e reduktuar për turizëm, 0% për eksport.
Si funksionon
Verifikoni regjistrimin e NIPT (Numri i Identifikimit të Personit të Tatuar) pranë DPT-së. NIPT-i ka formatin K + 8 shifra për personat fizikë dhe L + 8 shifra për personat juridikë. Pa NIPT aktiv, nuk mund të lëshoni fatura të vlefshme.
Konfiguroni softuerin tuaj të faturimit për të lëshuar fatura elektronike përmes API-së së fiscalizimi.fi.al. Çdo faturë e lëshuar marrjet automatikisht një kod unik FIC (Fiscal Identification Code) nga DPT — pa këtë kod, fatura nuk është e vlefshme.
Për shitje retail (B2C), pajisja juaj POS duhet të jetë e certifikuar nga DPT dhe e lidhur me sistemin e fiscalizimit. Çdo shitje gjeneron një faturë me kod QR që klienti mund të verifikojë në fiscalizimi.fi.al.
Për fatura B2B, sistemi i fiscalizimit kërkon dërgimin elektronik të faturës te marrësi përmes platformës DPT — i ngjashëm me modelin srpsk SEF ose italian SDI. Marrësi konfirmon marrjen përmes portalit.
Deklarata mujore e TVSH-së dorëzohet deri më 14 të muajit pasardhës përmes e-Filing portalit të DPT-së. Sistemi i fiscalizimit pre-plotëson deklaratën me të dhënat nga faturat e regjistruara, duke ulur ndjeshëm gabimet manuale.
Kuadri ligjor
- Ligji 87/2019 për fiscalizimin elektronik dhe faturimin e TVSH-së.
- Ligji 92/2014 për TVSH-në (i ndryshuar disa herë).
- Vendimet e Këshillit të Ministrave për zbatimin e fiscalizimit.
- Marrëveshja e Stabilizimit dhe Asociimit BE-Shqipëri (referencë për përshtatjen me acquis).
Pyetjet e shpeshta
A është fiscalizimi i detyrueshëm për të gjithë në Shqipëri?
Po për të gjithë tatimpaguesit TVSH dhe për shitjet retail (B2C) që përdorin POS. Sistemi u bë i detyrueshëm gradualisht nga 2021, duke filluar nga bizneset e mëdha dhe duke u zgjeruar te SME-të. Aktualisht, çdo faturë e lëshuar nga një tatimpagues TVSH në Shqipëri duhet të kalojë përmes sistemit të fiscalizimit DPT.
Cilat janë shkallët e TVSH-së në Shqipëri?
20% shkalla standarde për shumicën e mallrave dhe shërbimeve, 6% e reduktuar për shërbimet e akomodimit turistik (hotele, fjetina), 0% për eksport dhe disa shërbime ndërkombëtare. Shqipëria ka një strukturë relativisht thjeshtë krahasuar me BE-në — pa shkallë super-të-reduktuara.
Si funksionon NIPT-i?
NIPT (Numri i Identifikimit të Personit të Tatuar) është identifikuesi unik fiscal për të gjithë tatimpaguesit në Shqipëri. K + 8 shifra për personat fizikë me aktivitet ekonomik, L + 8 shifra për personat juridikë. NIPT-i merret nga DPT me regjistrimin si tatimpagues dhe është i nevojshëm për çdo veprim fiscal — fatura, deklarata, kontrata.
A do të zëvendësohet fiscalizimi me Peppol kur Shqipëria të anëtarësohet në BE?
Ka të ngjarë që po, gradualisht. Sistemi aktual i fiscalizimit është një model i centralizuar (i ngjashëm me italian SDI ose srpsk SEF), ndërsa Peppol BIS 3.0 është një model i decentralizuar 4-corner. Pas anëtarësimit në BE, Shqipëria do të duhet të mbështesë EN16931 + Peppol për shkëmbim brenda BE-së. Sistemi aktual mund të mbahet për transaksionet e brendshme.
Sa kohë duhen ruajtur faturat në Shqipëri?
10 vjet sipas Kodit Tregtar të Shqipërisë dhe Ligjit për TVSH-në. Për faturat elektronike, ruajtja duhet të garantojë origjinalitetin, integritetin dhe lexueshmërinë gjatë gjithë periudhës. Sistemi i fiscalizimit DPT mban automatikisht një kopje qendrore të çdo fature të regjistruar — por kjo nuk e zëvendëson detyrimin e tatimpaguesit për të ruajtur kopjen e tij.